Sprachen
English Italiano Français Deutsch Tiếng Việt

Đường về La Mã

ĐƯỜNG VỀ LA MÃ (I)



Roma là thủ đô của Ý dân số hơn
2,7 triệu diện tích 1.285,3 km², nếu tính cả khu vực ngoại ô chung quanh là 3,8
triệu. (diện tích Ý 301336 km² dân số 58,1 triệu) Roma nằm ở trung tâm vùng phía
Tây bán đảo Ý, hợp lưu của hai dòng sông Aniene và sông Tiber.

Lịch sử
Roma trải dài hơn 2500 năm, từng là thủ đô của Vương Quốc La Mã, Cộng Hòa La Mã
và Đế Chế La Mã, là nơi quyền lực thống trị ở Tây Âu và các vùng đất giáp biển
Địa Trung Hải trong hơn 700 năm. Từ thế kỷ thứ 8, Roma trở thành thủ đô qua các
thời đại của Giáo Hoàng đến năm 1870. Năm 1871 Roma trở thành thủ đô của Vương
Quốc Ý. Năm 1946 quốc gia này chính thức đổi tên thành Cộng Hòa Ý. (Italienische
Republik).

Thành phố Roma là trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị của Ý.
Được xếp thứ 11 trong những thành phố có nhiều du khách (cũng là nơi có nạn móc
túi) cao nhất thế giới. Ý còn có nhiều danh lam thắng cảnh khác như Milano,
Napoli, Florenz, Venezia…đặc biệt thành Verona nơi còn di tích của chuyện tình
Roneo và Julia (1). Bán đảo ý có nhiều bãi biển đẹp nên người Việt ở miền nam
Đức hàng năm thường nghỉ hè tắm biển Ý. Người theo đạo Công Giáo thì hành hương
đến Roma.





-Roma có Toà Thánh
Vatican và nhiều Vương Cung Thánh Đường, điạ danh nổi tiếng thế giới. Trên đường
phố Roma chúng ta thường gặp nhiều Nữ tu, Linh mục nhiều sắc dân khác nhau về tu
học. Các dòng tu Việt Nam đều có nhà khách riêng để các tu sĩ đến Roma tiếp tục
học tại các Đại học. Có nhiều nơi còn phòng trống thì cho khách hành hương mướn
lại. Chúng tôi đến nhà khách Foyer Phát Diệm. Lm. Gioan Trần Mạnh Duyệt quản lý
cho biết: Foyer Phát Diệm do cha Luca Trần Văn Huy khởi công xây ngày Thánh
Giuse 19.03.1949 và khánh thành ngày 18.02.1950. Năm 1964 cha Pherô Vũ Kim Điện
từ VN sang quản lý và tu sửa được sự bảo trợ bởi các Đức Cha: Anselmô Tađêô Lễ
Hữu Từ, ĐC Phaolô Bùi Chu Tạo, Đức TGM Sài Gòn Phaolô Nguyễn Văn Bình. Tháng 2
năm 1969 cha Điện hoàn tất công việc tu sửa, xây thêm nhà dài gấp đôi, cao tầng
như hiện nay. Nhà nghỉ nầy thay đổi nhiều danh xưng như: Procurea Vietnamita -
Casa San Giuseppe del Convitto Vietnamita - Missio Phat Diem- từ ngày 20.10.1983
đổi là FOYER PHAT DIEM được công báo rộng rãi trên Internet

Là nhà khách
đón tiếp các Hồng Y- Giám mục- Linh mục- Tu sĩ, cũng như tiếp du khách hành
hương từ khắp nơi trên thế giới về Roma. Đức Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận
từng ở trên lầu 4 hơn 6 năm trước khi ngài được tấn phong Hồng Y và giữ chức Chủ
tịch Hội Đồng Giáo Hoàng về Công Lý và Hòa Bình của Tòa Thánh
Vatican.

Thành tích của Foyer Phát Diệm





-Cuối năm 1975 Đức Hồng Y
Jean Villot, Quốc vụ khanh Tòa Thánh tặng cho „ HUY CHƯƠNG BẠC“

-Ngày
22.06.1980 Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tới chúc lành nhân dịp các Đức Cha Việt
Nam về Roma dự AD LIMINA APOSTOLORUM

-Năm 1982 Chính phủ Ý cho bằng khen
về các phục vụ xã hội.

Lm. Gioan Trần Mạnh Duyệt du học Roma năm 1965
từng làm Cha xứ của Ý, nghỉ hưu ngài về làm quản lý Foyer Phát Diệm. Soeur Bề
trên Anna Maria Phạm Thị Kim Tuyến cùng 7 Souer thuộc dòng Mến Thánh Giá phục vụ
công việc, hai năm được nghỉ phép một lần về thăm quê hương. Số tiền thu được
gởi về cho Giáo Phận Phát Diệm Việt Nam. Nhà Nguyện đẹp yên tĩnh buổi sáng từ
5:50 đã nghe tiếng kinh nguyện cầu, mùa hè các Soeur mặc áo dòng màu trắng giống
như những con chim bồ câu trong nét đẹp hiền từ (mùa lạnh mặc áo dòng đen) những
bản thánh ca của các Soeur hát rất hay theo tiếng đàn trầm bổng du dương, Thánh
lễ do cha Quản lý chủ tế.





Những buổi ăn tối thật vui
trong một đại gia đình. Các Souer phục vụ rất tận tình dù trên đất Ý nhưng tưởng
như mình đang sống tại Việt Nam, phong cảnh nơi đây đẹp, hoa lá xanh tươi, có
nhiều cây ăn trái và vườn rau thơm… buổi sáng sớm chúng tôi ngồi ở vườn, hít
không khí thơm tho của hoa lá, tâm hồn cảm thấy bình an thoả mái …

Hàng
ngày các Soeur phải thức dậy từ 5 giờ sáng. Du khách ăn điểm tâm từ 7 giờ, ăn
tối phải trước 20 giờ. Điểm tâm đầy đủ cà phê, trà, sữa, đôi khi cháo gà, xôi,
bánh mì... Hơn 40 năm sau tôi được thưởng thức món thịt bằm xào sả ớt thơm ngon,
gợi cho tôi nhớ lại sau 1975 trong trại tù cải tạo được Mẹ thăm nuôi cho hợp
thịt gà kho sả ớt, lúc đó ngửi mùi thơm để ăn khoai sắn, làm gì có cơm trắng
thơm ngon. Cha Duyệt là người giúp ĐHY Nguyễn Văn Thuận lúc ốm đau nhắc lại ngài
đã nói „lúc có răng không có thức ăn, lúc có thức ăn không có răng để ăn“ vì ĐHY
bị 13 năm trong lao tù CSVN thiếu thực phẩm đói khổ…

Thời tiết đầu tháng
9 vẫn còn nóng, các Soeur cho mượn dù, nón cũng như chỉ dẫn đường đến các địa
danh của Roma. Nhắc nhở mọi người cẩn thận túi tiền không cánh mà bay, vì bọn
móc túi ở Roma rất tài tình. Chúng tôi luôn cẩn thận mỗi lần xuống Metro, lên
tàu điện, đi xe Bus, nhóm chúng tôi chỉ có 5 người luôn cảnh giác nhưng cũng bị
móc mất 200€ trên xe bus. Bọn móc túi ăn mặc sang trọng như du khách cũng cầm
bản đồ…để mình lầm là du khách, mất cảnh giác là chúng đã ra tay!

Chương
trình do anh Nguyễn Văn Rị sắp xếp hướng dẫn, Anh Rị là người từng được yết kiến
ĐGH Gioan Phaolo II hai lần: năm 1995 và năm 2000, Anh nhận huy chương Hiệp Sỹ
Toà Thánh năm 2002, Anh Rị là người Đức gốc Việt đầu tiên nhận huy chương cao
quý Hiệp Sỹ Toà Thánh năm 2002, anh có nhiều cống hiến xuất sắc trong việc làm
chứng đức tin Công Giáo và phục vụ Giáo Hội, bởi vậy anh rất rành các điạ danh
như: Colosseo - Thánh đường Phaolô ngoại thành - Radio Vatican - Vương Cung
Thánh Đường Đức Bà Cả- Vương Cung Thánh Đường Thánh Gioan- Hang Toại Đạo- Thánh
Đường Chiesa S. Maria Della Scalat là nơi thờ phượng cố ĐHY Phanxicô Xaviê
Nguyễn Văn Thuận, Tòa Thánh Vatican - Thác nước Fontana Trevi…

Hệ thống
Metro (M) ở Ý chỉ có hai đường A-B hai đường gặp nhau ở Termini. Đường A từ
Basttistini đến Annagnina và đường B từ Laurentina đến Ribibbia. Ticket đi trong
ngày 6€ cho một người, có thể đi tất cả các lọai xe công cộng (mua ở tiệm bán
thuốc lá hay máy tự động).

Đấu trường La Mã Colosseo





Colosseum hay Colosseo, cao 48,
dài 189 m, rộng 156 m. Tường bên ngoài có chu vi 545 m và phải dùng 100.000 m3
đá travertine, được giữ với nhau bằng 300 tấn vòng sắt, là một đấu trường lớn ở
thành phố Roma. Có thể chứa 50.000 khán giả. Đấu trường được sử dụng cho các võ
sĩ thi đấu và trình diễn công chúng. Đấu trường được xây dựng khoảng năm 70 và
72 sau Công Nguyên(CN) dưới thời hoàng đế Vespasian. Đây là công trình lớn nhất
thời Titus được xây ở Đế chế La Mã hoàn thành năm 80 sau CN, được chỉnh sửa thời
hoàng đế Domitian.

Đấu trường Colosseo được sử dụng gần 500 năm, sau khi
Đế chế La Mã sụp đổ năm 476. Đấu trường nơi đấu của võ sỹ, còn được dùng làm
trình diễn tập trận giả trên biển, săn thú, kịch cổ điển. Đấu trường được sử
dụng làm nơi giải trí thời Trung Cổ. Sau này sử dụng làm nhà ở, cửa hàng, pháp
đài...

Theo thời gian bị hoang phế, năm 1349 một trận động đất lớn đã làm
sụp đổ toàn bộ phần tường bên ngoài của mặt phía nam. Một phần lớn lượng đá từ
đó bị lấy đi để xây dựng các cung điện, nhà thờ và các công trình khác, lớp đá
cẩm thạch bọc bên ngoài được sử dụng cho các lò vôi, còn lõi sắt và đồng thì bị
ăn cắp. Chu vi phía bắc của Đấu trường vẫn còn nguyên với dấu vết trùng tu của
thế kỷ 19. Phần còn lại của Colosseo ngày nay là bức tường gốc, nơi nầy được xem
là biểu tượng của Đế chế La Mã và là một trong những mẫu kiến trúc đồ sộ đẹp
nhất còn sót lại. Là nơi du lịch hấp dẫn của Roma, hằng năm vào thứ sáu Phục
Sinh, Đức Giáo Hoàng vẫn có cuộc diễn hành cầm đuốc đến Colosseo…Way of the
Cross of Good Friday.

Lịch sử Ðền Thờ Thánh Phaolô





Theo tài liệu Thánh Phaolô
đã bị chặt đầu tại tu viện Trois-Fontaines, trên via Laurentina ở Roma. Thi thể
của ngài, trong nhiều thế kỷ, đã được giấu trong một quan tài của gia đình. Mãi
tới năm 313, sau khi hoàng đế Constantino ban hành tự do tôn giáo trong đế quốc
Roma, người ta mới bắt đầu có các nghi lễ công khai tôn kính và viếng mộ thánh
Phaolô, thi hài Thánh Phaolô được đặt trong ngôi mộ cạnh đường Ostiense, phần mộ
thánh Phaolô trở thành nơi hành hương và tôn kính của các Kitô hữu. Trên mộ ngài
người ta thiết lập một nhà tưởng niệm nhỏ (cella memoriae). Theo sách Giáo Chủ
(Liber Pontificalis), chính hoàng đế Costantino đã khởi công xây dựng thánh
đường trên mộ thánh Phaolo và được thánh hiến ngày 18.11.324 thời ÐGH Silvestro
I (314-335) thánh đường nguyên thủy này tương đối nhỏ bé. Thánh đường to lớn hơn
được xây năm 386 được hoàn thành dưới thời Hoàng Ðế Onorio năm 395. Thánh đường
có 5 gian, có 4 hàng cột phân ra, gồm 80 cột cẩm thạch. Là thánh đường lớn nhất
của Kitô giáo trước khi Ðền Thờ Thánh Pherô được kiến thiết. Suốt trong 15 thế
kỷ Vương Cung Thánh Ðường nhiều người đến thăm và cầu nguyện.

Thời Phục
Hưng thánh đường Phaolô vẫn được để nguyên. Đáng tiếc ngày 15 và 16.7.1823, do
sự bất cẩn của một người thợ bị hỏa hoạn thiêu rụi. Hai kiến trúc sư Bosio và
Belli khuyên nên xây lại hoàn toàn mới, họa lại mô hình cũ. Được nhiều giai cấp
từ văn hóa, chính trị ủng hộ Ðức Lêô XII để ngài xây lại. Ngài gửi thư “Ad
plurimas easque gravissimas” ngày 25.1.1825 mời gọi các Giám mục mở cuộc lạc
quyên cho công trình tái thiết. Lời kêu gọi được các nơi hưởng ứng và nhiều
người đã gửi tiền về Roma. Phó vương xứ Ai Cập tặng các cột bằng đá trắng và Nga
Hoàng Nicola I tặng các khối đá làm hai bàn thờ ở hai gian bên.

Thánh
đường mới được khánh thành năm 1854, công trình tái thiết kéo dài 100 năm. Năm
1928 xây thêm 4 cổng 100 cột, do kiến trúc sư Guglielmo Calderini. Khuôn viên
bên ngoài nhà thờ có 150 cột, tất cả đều là một khối duy nhất. Cửa đồng là một
kiệt tác của nghệ thuật Bizantine do Giovanni VII đặt làm ở
Constantinople.

Thánh đường dài 136 m, rộng 65 m, cao 29.7 m. có 5 gian,
được chia bằng 24 cột, trên trần nạm vàng hình ảnh đẹp lộng lẫy, chung quanh
trên những đầu cột theo hình chữ nhật có chân dung 264 vị Giáo Hoàng, từ thánh
Phêrô cho đến Ðức Gioan Phaolô II và Benedict XVI, phần cuối bên tay phải nhìn
lên còn những hình tròn trống cho chân dung các ĐGH kế tiếp. Bức tranh khảm ở
hậu cung do các hoạ sĩ miền Venezia thế kỷ 13 thực hiện: Chúa Kitô ngồi trên
ngai, giữa thánh Pherô và Anrê ở bên phải, và thánh Phaolô và Luca ở bên trái.
Dưới chân ngài có hình nhỏ ÐGH Onorio III đang quì, cùng với vị tiền nhiệm
Innocenzo III và người kế vị Gregorio IX, là những vị cho thực hiện bức tranh
khảm ấy. ÐGH Piô IX khánh thành Thánh đường Phaolô ngoại thành năm 1854, trước
sự hiện diện của 185 Giám mục đến Roma để dự lễ tuyên bố tín điều Ðức Mẹ Vô
Nhiễm nguyên tội. (hình mộ Thánh Phaolô)

Dưới bàn thờ chính có một tấm
đá bằng cẩm thạch mỗi chiều 2.12×1.27 m, ghi hàng chữ: “Paolo Apostolo Mart”
(Dâng kính Tông Ðồ Phaolô Tử Ðạo). Nhưng tấm bia này gồm nhiều miếng hợp thành
là mộ của thánh Phaolô. Trên bàn thờ chính là một cái tán (ciborio) do Arnolfo
di Cambio ở Roma thực hiện năm 1282. Cái tán này chỉ bị hư hại sơ trong trận hỏa
hoạn năm 1823 và được trùng tu sau đó. Tại 4 góc của cái tán có 4 tượng nhỏ diễn
ta các thánh Pherô, Phaolô, Luca và Biển Ðức. Thánh đường Phaolô là một trong
bốn Vương Cung Thánh Đường lớn nhất của Vatican

Tượng Thánh Phaolo trên
tay có quyển sách và chiếc gươm biểu tượng: ngài là người đã viết nhiều thư cho
các giáo đoàn thời sơ khai, ngài viết tất cả 14 bức thư như gửi giáo đoàn thành
Roma, thành Thessaloniki, thành Epheso... và lòng nhiệt thành chinh phục tâm hồn
con người cho niềm tin vào Chúa Giêsu Kitô.

Thánh Phaolô là người đã đi
bách hại những người tin theo Chúa Giêsu nhưng sau này được biến đổi thành người
đi rao giảng về Chúa Giêsu và trở nên người bị bách hại. "Đức mến thì nhẫn nhục,
hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất
chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi
thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin
tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả. Đức mến không bao giờ mất được."
(ICr 13, 4-8).

Thánh đường Chiesa S. Maria Della Scala





Đền thờ Ðức Mẹ
Scala ở Quảng trường Santa Maria della Scala, số 23, ở khu Trastevera nơi đây có
bàn thờ của cố ĐHY Francis Xavier Nguyễn Văn Thuận (1928 -2002). Ngày 4 tháng 7
năm 2013 ở Rome đã cử hành thánh lễ qua qúa trình điều tra cấp giáo phận về án
phong chân phước cho cố ĐHY, kết thúc hồ sơ phong Chân Phước cho cố ĐHY Nguyễn
Văn Thuận tổ chức tại tòa Giám quản giáo phận Roma, do Hồng Y Augustino chủ
tọa cùng với sự tham dự của năm Hồng Y thuộc Tòa Thánh và đến từ Việt Nam là
GM. Võ Đức Minh, GM. Nguyễn Như Thể và LM. Huỳnh Công Minh, Tổng đại diện Giáo
phận Sàigòn. Hiện nay có hơn 2000 hồ sơ phong chân phước (Thánh) chưa được thực
hiện. Năm 2014 Tòa thánh Vatican sẽ phong thánh cho hai cố Giáo hoàng Gioan
Phaolô II và Gioan XXIII trong một buổi lễ chung vào ngày
27.4.2014.

Thành phố Roma có nhiều di tích lịch sử, trải qua 300 cấm đạo,
máu các Thánh Tông Đồ đã đổ ra nơi đây để xây dựng Giáo Hội ở thế gian. Di tích
là những Vương Cung Thánh Đường nổi tiếng thế giới. Đường về La Mã dài nên chúng
tôi tham khảo tài liệu chia làm các phần „Đường Về La Mã I, II, III…„ Để độc giả
tiện việc góp ý, tham khảo.